Tema değişiklik günlüğü nasıl okunur ve iki sürüm nasıl karşılaştırılır

Panelde “Yeni bir sürüm mevcut” uyarısını gördüğünüzde güncellemenin ne getirdiğini öğrenmenin ilk yolu temanın değişiklik günlüğüdür (changelog). Sorun şu ki her tema bu kaydı aynı yerde tutmuyor, bazıları hiç tutmuyor. 20 Ekim 2026’da sitemizde sayfası olan 183 temanın güncel sürüm klasörlerine baktık: 156 temada bir değişiklik günlüğü bulduk, 27 temada bulamadık. Bu yazıda kaydın nerede durduğunu, nasıl okunacağını ve kayıt yetersiz kaldığında iki sürümü doğrudan nasıl karşılaştırabileceğinizi anlatıyoruz.

Kural ne diyor

Theme Handbook’un güncelleme sayfası, SVN ile güncelleme yapan geliştiricilere iki şey hatırlatıyor: style.css içindeki sürüm numarasını yükseltmek ve readme.txt içindeki değişiklik günlüğünü güncellemek. Tema inceleme ekibinin zorunlu maddeler sayfasındaki örnek readme.txt dosyasında da bir == Changelog == bölümü ve kullanıcının neden güncellemesi gerektiğini anlatan, en fazla 300 karakterlik bir == Upgrade Notice == bölümü yer alıyor.

Yani beklenen yer readme.txt. Ama zorunlu maddeler sayfası örnekte bölümü gösterse de ayrı bir “her sürüm için kayıt yazılmalı” maddesi içermiyor. Gördüğümüz tablo da buna uygun: geliştiricilerin çoğu kaydı tutuyor, ama biçim ve yer temadan temaya değişiyor.

183 temada kayıt nerede

Ayrı dosya kullananlar arasında en çok kurulan temalardan Astra, Kadence, Blocksy ve Responsive var. Kayıt bulamadığımız 27 temanın 4’ünde (Storefront, Phlox, Panoramic, Vogue) güncel sürüm klasöründe readme.txt dosyasının kendisi de yok. Bu temaların kaydı geliştiricinin kendi sitesinde ya da GitHub deposunda olabilir; biz yalnız WordPress.org’a yüklenen paketin içine baktık.

readme.txt içinde bölüm bulunan 138 temanın 12’sinde ise bölümün başında güncel sürüm numarası geçmiyor. Bunun iki yaygın nedeni var. OceanWP gibi bazı temalar bölüme yalnız GitHub’daki değişiklik dosyasının bağlantısını koyuyor. Newsup gibi bazıları da kayıtları eskiden yeniye sıralıyor; güncel sürümün notunu bulmak için dosyanın sonuna inmeniz gerekiyor.

Bir kayıt nasıl okunur

Kayıtların çoğu her sürüm için bir başlık satırı ve altında maddeler halinde değişikliklerden oluşur. Astra’nın changelog.txt dosyası örneğin “2026-10-15 - version 4.14.1” başlığıyla başlıyor ve altında “Fix:” önekli maddeler sıralıyor. Kadence aynı bilgiyi “= 1.5.1 | 24th June 2026” biçiminde yazıyor. Neve ise her sürüm başlığını GitHub’daki iki sürüm arasındaki karşılaştırma sayfasına bağlıyor.

Maddelerin önekleri genellikle şunları anlatır:

• Fix: bir hatanın düzeltilmesi.
• Tweak ya da Improve: var olan bir davranışın değiştirilmesi.
• Add ya da New: yeni bir ayar ya da özellik.
• Update: bir kütüphanenin, ikonun ya da uyumluluk başlığının yenilenmesi.

Okurken üç şeye bakmanızı öneririz. Birincisi, kendi kullandığınız bileşenlerle ilgili bir madde var mı; WooCommerce, belirli bir sayfa oluşturucu ya da menü düzeni gibi. İkincisi, “removed”, “deprecated” ya da “renamed” gibi bir şeyin kaldırıldığını ya da adının değiştiğini söyleyen madde var mı; bu tür değişiklikler alt temalarda ve özel CSS’te sorun çıkarabilir. Üçüncüsü, sürüm numarasının hangi hanesi değişti. Üçüncü hanedeki değişiklik çoğunlukla küçük düzeltmedir, ilk hanedeki değişiklik daha geniş bir yenilenmeye işaret eder. Ayrıntısı sürüm numarası nasıl okunur yazısında.

Güvenlikle ilgili kelimeler

readme.txt içinde kaydı olan 138 temanın 90’ında güvenlikle ilişkili kelimelerden biri (security, XSS, CSRF, nonce, sanitize, escape, vulnerability) en az bir kez geçiyor. Bu bir açık listesi değil. “Escape” ve “sanitize” çoğu zaman çıktının ve girdinin temizlenmesiyle ilgili rutin düzeltmeleri anlatır; inceleme ekibinin geri bildirimleri sonrası yapılan değişiklikler de bu kelimeleri içerir. Öte yandan bir güvenlik düzeltmesi kayıtta yalnız “Fix” olarak geçebilir. Kayıtta “security” görmeniz güncellemeyi ertelememeniz için bir neden, görmemeniz ise güncellemenin önemsiz olduğu anlamına gelmez.

Kayıt eksikse

Kadence 1.5.2 iyi bir örnek. Temanın 1.5.2 klasöründeki changelog.txt dosyası “= 1.5.1 | 24th June 2026” kaydıyla başlıyor; 1.5.2 için ayrı bir satır yok. 1.5.2’nin klasörü ise SVN’de 23 Temmuz 2026 tarihli. Bu durumda ne değiştiğini öğrenmenin yolu iki sürümü karşılaştırmak.

Trac üzerindeki inceleme bileti

WordPress.org’a yüklenen her tema güncellemesi themes.trac.wordpress.org’daki bilet sistemine düşer. Tema ekibinin “Working with Trac” sayfasına göre yeni bir tema yüklendiğinde otomatik olarak bir bilet açılır, güncellemeler de bu süreçte incelenebilir. Sayfa, bir tema güncellendiğinde değişikliklerin “Diff” bağlantısıyla incelenebileceğini, bu farkın silinen ve eklenen dosyalar dahil bütün değişiklikleri gösterdiğini ve bilette zip ile SVN bağlantılarının bulunduğunu anlatıyor. Ölçek büyük: tema ekibinin 26 Ağustos 2025 toplantı notlarına göre bir haftada 1.015 tema güncellemesi yayına alınmış.

Trac sayfaları açılmadan önce tarayıcınızdan küçük bir doğrulama isteyebilir; komut satırı araçları bu yüzden çoğu zaman Trac’i okuyamaz.

SVN ile doğrudan karşılaştırma

Trac’e girmeden de aynı farkı görebilirsiniz, çünkü her sürüm herkese açık SVN deposunda ayrı bir klasör. Bilgisayarınızda Subversion istemcisi kuruluysa:

svn diff --summarize https://themes.svn.wordpress.org/kadence/1.5.1 https://themes.svn.wordpress.org/kadence/1.5.2

komutu değişen dosyaların listesini verir; --summarize olmadan aynı komut satır satır farkı gösterir. Subversion kullanmıyorsanız iki sürümün zip dosyasını indirip herhangi bir klasör karşılaştırma aracıyla açabilirsiniz. WordPress.org tema API’sindeki sürüm listesine göre bu dosyaların adresi downloads.wordpress.org/theme/<tema>.<sürüm>.zip biçiminde.

Fark listesine bakarken özellikle şunlara dikkat edin:

• Yalnız style.css ve readme.txt değiştiyse güncelleme büyük olasılıkla sürüm numarası ve uyumluluk başlığı düzeltmesidir.
• functions.php ya da inc/ altındaki PHP dosyaları değiştiyse davranış değişmiş olabilir.
• Alt temanızda üzerine yazdığınız bir şablon dosyası (ör. header.php) ana temada değiştiyse, kendi kopyanızı yeni sürümle karşılaştırmanız gerekir.

Upgrade Notice bölümü

Değişiklik günlüğünün yanında readme.txt dosyasında bir de Upgrade Notice bölümü bulunabilir. İnceleme ekibinin örneğine göre bu bölüm kullanıcının neden güncellemesi gerektiğini kısa bir notla anlatır ve 300 karakteri geçmemelidir. Changelog “ne değişti” sorusuna cevap verirken Upgrade Notice “bu güncellemeyi neden kurmalıyım” sorusuna cevap verir. Güncel sürüm için dolu bir Upgrade Notice görürseniz, geliştiricinin bu sürüme özel bir uyarı yapmak istediğini düşünebilirsiniz; örneğin bir ayarın taşındığını ya da bir PHP sürümü gereksiniminin yükseldiğini.

Kayıtla klasör tarihi uyuşmuyorsa

Changelog’daki tarih ile sürümün yayına girdiği tarih her zaman aynı değildir. Geliştirici kaydı yazdığı günün tarihini koyar, sürüm ise depoya bir gün sonra yüklenebilir ve WordPress.org’da birkaç saat ya da bir gün sonra görünebilir. Kadence 1.5.1 kaydı 24 Haziran 2026 tarihini taşıyor. Birkaç günlük farklar normaldir. Haftalarca süren bir fark ise kaydın sürümle birlikte değil, daha sonra toplu olarak yazıldığına işaret edebilir; bu durumda değişiklik listesine değil, iki sürümün dosya farkına güvenmek daha doğru olur.

Kendi takip düzeniniz

Kullandığınız temanın sürüm geçmişini, her sürümün SVN tarihiyle birlikte tema sayfalarımızda gösteriyoruz; örneğin Kadence sayfasında tüm sürümler ve aralarındaki süreler var. Hangi temaların bu hafta yeni sürüm aldığını bu hafta güncellenenler sayfasında, sürüm tarihlerini nasıl topladığımızı veri ve yöntem sayfasında görebilirsiniz. Popüler temaların ne sıklıkla sürüm çıkardığına dair genel tablo popüler temalar ne sıklıkla güncelleniyor raporunda.